2002

Van ‘achter het nieuws’ naar ‘dit was het nieuws’

In principe waren tijdschriften nooit brengers van het dagelijkse nieuws. Dat kwam mede door de technieken: in het verleden door de toen nog lange aanlever- en verwerkingstijd van kopij en foto’s. Het was dus een uitdaging om bij de actualiteit aan te sluiten. Bladenmakers slaagden daarin met het fenomeen invalshoek als gereedschap te gebruiken. En af en toe leverde onderzoeksjournalistiek een actuele primeur op. 
Behalve met zo’n slimme en snelle ingreep als die van Panorama in het geval van het nieuws in verband met Fortuyn is vaak met speciale uitgaven gescoord. Dit was niet alleen bij de nieuws- en opiniebladen, maar ook bij de vrouwenbladen het geval, bijvoorbeeld bij de watersnoodramp en bij het huwelijk van koningin Beatrix. Hoewel het begrip ‘extra editie’ dus gemakkelijk geassocieerd wordt met rampspoed en ellende, zijn er ook positieve aanleidingen om tot diep in de nacht aan een ongeplande uitgave te werken. Men kan hierbij denken aan een Elfstedentocht of de Championsleague-winst van Ajax. In de concurrentiestrijd van ‘aartsvijanden’ was het dan wel belangrijk om bij de drukker strikte geheimhouding te bedingen.
Tijdschriften zijn ook goed voor het vertalen van institutionele actualiteit naar persoonlijke actualiteit. Zo kan de Kampeer en Caravan Kampioen een nieuwe caravan aankondigen en de uitkomsten van een test publiceren. Persoonlijke waarde krijgt zo’n service als de lezer later daadwerkelijk overweegt een nieuwe caravan te kopen en de test nog eens leest. Dan krijgt het bericht van de introductie actualiteit en toegevoegde waarde.

Twitterberichten

De opkomst van internet en de huidige snelheid van communicatie nopen tijdschriften anders om te gaan met nieuws en actualiteit. De media-massaliteit waarmee rampen, oorlogen en grote gebeurtenissen als de Olympische Spelen gebracht worden, laat geen enkel uitstel toe. Eindeloze strings Twitterberichten gaan al door het web nog voordat officiële kanalen een belangwekkende gebeurtenis melden. De ruimte voor verdieping en achtergrond door ‘het overzicht te bieden’ wordt kleiner, omdat ook dagbladen het qua actualiteit verliezen van internet. Kranten en televisie ontdekten hoe ze op een tijdschriftmanier naar de werkelijkheid moeten kijken.
Er is minder reden voor de benadering van ‘dit is het nieuws’ (de feiten) en voor ‘achter het nieuws’ (het overzicht). Er is echter wel ruimte onder het label ‘dit was het nieuws’. Het tijdschrift kan selecteren waar andere media te kort schieten. Werd deze laatste aanpak traditioneel eens per jaar in december met ‘Jaar in Beeld’ en ‘Het aanzien van’ toegepast, nu hebben we continu behoefte aan de quote, het statement, dat ene beeld dat ons terugbrengt naar de kern. Uit een eindeloze stroom user generated content (Flickr, Facebook, Twitter en Hyves) zullen tijdschriften als geen ander journalistiek medium de selectie kunnen maken.

Mels Dees

Verder: *Historische voorbeelden *Niet erkend *Embedded

Actualiteit

Pim Fortuyn werd op een maandagmiddag vermoord. De covers van de meeste weekbladen waren al naar de drukker. Panorama loste het probleem op met deze lay over. Tijdschriften zijn weliswaar minder actueel dan internet of televisie, maar ze moeten wel altijd hun eigen actualiteit uitstralen.