1959

Huisvlijt of hobby: klussen, knutselen en koken

Begin jaren vijftig waren vakken als koken, handwerken en handvaardigheid nog volop onderdeel van het lesmateriaal op scholen en beroepsopleidingen.  Langzamerhand ontstond daarnaast een nieuw fenomeen: knutselen als hobby. Het blad Doe-het-zelf in Huis en Tuin (1958) richtte zich op klussen in en om het huis. Nederland zat in de wederopbouwfase en er was weinig geld. Het klusblad gaf vooral praktische informatie en was voorzien van handige bouwtekeningen. Al snel werd ‘doe-het zelven’ een begrip. De welvaart nam toe en uiterlijk en verfraaiing werden steeds belangrijker. Met de komst van VT Wonen in 1974 is de focus van woonbladen vooral op styling van huis en tuin komen te liggen.
Illustratief voor de hobby-opmars is Handwerken met Ariadne (1959). Breien, haken en borduren: het kwam allemaal aan de orde. Het blad gaf patronen voor kleding en merklappen, maar de redactie pakte ook interieuritems op. De macramélamp uit 1975 is daar een mooi voorbeeld van. Het tijdschrift Ariadne beleefde z’n grootste successen in de jaren zeventig en tachtig van de voorbije eeuw. Pas toen het, door de opkomst van goedkope confectiemode, echt niet meer kon om in de door je moeder gebreide trui te lopen kreeg Ariadne het moeilijk. De formule werd doorgetrokken richting interieur en zo ontstond Ariadne Wonen, een blad dat nu nog steeds succesvol is als Ariadne at Home.

Naaicursussen

Zelfmaakmodebladen als Marion (1948-1993) en Knip (1969), vanaf 1991 Knipmode, waren bij vlagen heel populair. Ze bereikten een groot publiek door de brede maatvoering en de toevoeging van patroonbladen en werkbeschrijvingen. Door de oprukkende confectie-industrie en doordat handwerk- en naaitechnieken op basisscholen niet meer werden onderwezen, kon Marion het uiteindelijk niet langer als zelfstandige uitgave bolwerken en ging het in 1993 op in Knipmode. Dit blad wijzigde van koers en organiseert nu zelfs naaicursussen.
Koken kreeg in de rubrieken van de vrouwenbladen al ruimschoots aandacht.  Pas in 1977 verscheen (dankzij een initiatief van de Libelle-redactie) het eerste echte kookblad, Tip ‘vakblad voor thuis’, met een oplage van 170.000 exemplaren. Tip maakte moeilijke recepten toegankelijk. In 1992 werd de naam omgedoopt in Tip Culinair en steeg de oplage tot meer dan 320.000. Dit succes was te danken aan de unieke display-samenwerking (zie kader) met Albert Heijn. De titel sneuvelde in 2004 door de opkomst van de supermarktbladen en de invloed van adverteerders die de redactionele formule onder druk zetten. Hierdoor ontstond ruimte voor een nieuw initiatief dat wel mogelijkheden biedt voor deze verregaande samenwerking wel mogelijk is: Delicious kwam op de markt en wist zich te handhaven.

Minke Flach

Verder: *Populair *Commercieel *Tip Culinair * Supermarktbladen

Zelf doen

Illustratief voor de hobby-opmars is Handwerken met Ariadne (1959). Er volgden snel meer bladen. De reden om zelf te klussen, zelf kleding te maken en met recepten te koken is van een noodzaak veranderd in een hobby. De formules van de bladen veranderden mee.