1992

De spieren die een blad beweeglijk maken

Rubrieken helpen de lezer om van een blad te gaan houden. Een tijdschrift dat slechts onregelmatig verschijnt, heeft weinig aan rubrieken. Naar een rubriek moet de lezer immers gaan verlangen. En hij of zij moet een favoriet liefst blindelings weten terug te vinden. Schuiven met rubrieken is niet voor niets een doorn in het oog van de lezer(es).
Zoals de bladpijlers het geraamte vormen, zijn de bijbehoren rubrieken de kleine botjes, voor de fijne motoriek. Of beter, de spieren die een blad soepel beweeglijk maken. Want juist die repeterende tweekolommers, pagina’s of spreads, helpen de bladenmaker te spelen met de indeling om zo te komen tot een lekker bladritme en de optimale inhoudelijke en visuele mix. 
Rubrieken kunnen de aanjager van een pijler zijn: men kan daarbij denken aan de nieuwsrubrieken. Of – hoewel bladenmakers daar minder prat op gaan – aan de vergaarbak van de leftovers, de moetjes. Als drie adverteerders met hun advertentie naast een food-item willen staan en er in het blad maar plaats is voor één grote productie, dan biedt de rubriek uitkomst. Soms meteen voor een heel jaar. Eten onder een tientje was 25 jaar geleden zo’n kolom in Libelle en zou vandaag de dag zo weer een hit kunnen worden.

Horoscoop

Binnen de veilige context van een vertrouwde rubriek kunnen ook de grenzen van wat de lezer aankan worden opgezocht. Een reportage over pedofielen? Eerst maar eens proberen in een rubriekje. Is het blad te braaf? Met deze rubriek zit de lezer op het puntje van zijn stoel. En ergert hij of zij zich desnoods wekelijks. Of smult van wie er nu weer uit de kleren gaat/blundert/onderuit gehaald wordt... Te weinig allochtonen, vrouwen, ouderen of andere minderheden? In de rubrieken trekken bladenmakers het recht.
In de bladenmakerspraktijk wordt de term rubriek gebruikt voor terugkerende kolommen of pagina’s. Ze zijn onmisbaar voor de bladformule, hebben vaak een belangrijke vaste positie voor adverteerders en zorgen voor een sterkere lezer-bladbinding. Editorial, medewerkerspagina, ingezonden brieven, puzzel, strip, horoscoop: ze vallen er allemaal onder. Net als columns (zie het hoofdstuk Columns), maar die worden meestal apart vermeld.
Rubrieken, je kunt er verslaafd aan raken. Hordes lezers zijn in het verleden in opstand gekomen als hun favoriete rubriek het veld dreigde te ruimen. Goede rubrieken hebben geen lezers maar fans. Niet voor niets worden succesvolle rubrieken veelvuldig gejat. Uit sommige rubrieken zijn zelfs compleet nieuwe bladen voortgekomen.

Lily Martens

Verder: *Gejat *Rubriek in een rubriek *De bekendste rubriek

Rubrieken

Het is de bekendste tijdschriftenrubriek: Anybody. Al achttien jaar is het een succesnummer. Voor bladenmakers zijn rubrieken onmisbaar om te komen tot een lekker bladritme. Rubrieken vervullen vele functies: van aanjager van een pijler tot experimenteerzone voor nieuwe onderwerpen.