Canon van de tijdschriften
Alles van toen en nu over bladenmaken

Spring naar navigatie

1920192519301935194019451950195519601965197019751980198519901995200020052010

 

1967

De verbeelding van de redactionele formule

Bij beeld in het tijdschrift denkt men meestal aan fotografie. Met de komst van geïllustreerde tijdschriften als Life en Picture Post voor de Tweede Wereldoorlog sloeg de waarheidsgetrouwe visuele informatie in als een bom. Beeld in het tijdschrift kreeg echter een heel andere connotatie na de komst van televisie en internet. Fotografie als bewijsvoering is sindsdien in het publiekstijdschrift niet of nauwelijks meer aan de orde. Daarom krijgt het tijdschrift ook een andere rol, namelijk die van beleving. En het fotografisch beeld dat daarbij past hoeft geen hoog waarheidsgehalte te hebben. Het gaat dan veel meer om het beeld dat een gevoelsassociatie moet opwekken.
Lezers zijn kijkers. Beeld is meer dan fotografie of illustraties of infographics. Beeld is de uitstraling van het totale tijdschrift. Van de voorkant tot en met de achterkant. Beeld is feitelijk de verbeelding van de redactionele formule die zich door het werk van de bladenmaker en zijn of haar team en alle toeleveranciers aan de ontvanger toont. Een en ander is ook de reden dat er niet echt sprake is van rigide tijdschriftenwetten, maar hoogstens van trends die waarneembaar zijn in de afgelopen decennia.

Interpretatie

Zo was Elegance als eerste niet zelfbenoemde glossy in Nederland een keurig damesblad met veel Parijse catwalkfoto’s. Pas eind jaren tachtig verlegde het blad haar koers rigoreus naar een uiterst creatief gemaakt magazine. Voor het eerst werden thema’s als Groen, Poëzie, Water en Zuid-Afrika integraal behandeld, waarbij alle rubrieken ondergeschikt waren gemaakt aan die thema’s. Diverse fotografen, kunstenaars en illustratoren kregen opdrachten om gedichtenen verhalen te verbeelden.
Avenue blonk in die tijd uit door de opvallende modefotografie die geïnspireerd was door het toonaangevende Parijse modeblad Vogue, maar dit tijdschrift was eveneens in reisverhalen en reisfotografie onnavolgbaar.
Dutch zorgde twintig jaar later ook voor veel invloed op het gebied van visuele journalistiek, door bijvoorbeeld een editie in z’n geheel uit foto’s te laten bestaan die in opdracht gemaakt of gekozen waren door gaststylist Matthias Vriens. Het was de verbeelding van zijn werkelijkheid, zoals alles in de tijdschriften van de eenentwintigste eeuw de interpretatie is geworden van de werkelijkheid.
De beeldtaal is tegenwoording een volstrekt andere dan vroeger, toen het meer om ‘een plaatje bij een praatje’ ging. Alle mogelijkheden om gevoelsassociaties te creëren worden door bladenmakers onuitputtelijk in redactie-formules toegepast. Onscherpe fotografie, ingekleurde zwart-wit foto’s, tekeningen en gevonden foto’s, het zijn slechts enkele voorbeelden van mogelijkheden die de bladenmakers ten dienste staan om hun lezers steeds weer te verrassen. Wat dat betreft heeft beeld eeuwenlang dezelfde functie gehad: de kijker verrassen.

Rupert van Woerkom

Verder: *Strips *Illustraties *Cartoons

Lees verder

Beeldtaal

Als het om de ontwikkeling van beeld in tijdschriften gaat, heeft Avenue een leidende rol gespeeld. Juist omdat Avenue in al zijn facetten zo belangrijk is geweest kan men er niet aan voorbij. Met opvallende modefotografie, de reisreportages, maar ook de vormgeving van tekst onderscheidde Avenue zich.

Cover