1978

Vraag en antwoord als ziel van het blad

Als je wilt zien voor wie een tijdschrift werd gemaakt, dan geeft de brievenrubriek veel informatie. Een bladenmaker laat namelijk graag de doelgroep in de brievenrubriek aan het woord: Ida van 65, Freek van 40, of Nola van 14. Vroeger speelde dat sterker, omdat de brievenrubriek toen een ander karakter had dan nu. De functie van de brievenrubriek is tegenwoordig deels overgenomen door internetfora.
Bij opinie- en mannenbladen ging en gaat het dan vooral om kritisch met elkaar ’bekvechten”. Lezers van vrouwenbladen beleefden de rubriek als een vriendin. Zo’n rubriek werd gemaakt door een psycholoog of ervaringsdeskundige op het gebied van gezin, relatie, werk en geld. Lezers konden hun problemen van zich afschrijven en kregen advies waarmee ze kun leven weer op konden pakken. Een van de bekendste voorbeelden is Lieve Lita, een rubriek in Libelle in de jaren vijftig. Maar ook Mona uit Story heeft heel wat huwelijken gered. En de rubriek Help in Viva heeft generaties meisjes over seks onderwezen.
In een artikel in het Amsterdams Sociologisch Tijdschrift in 1978 vergeleken onderzoekers Christien Brinkgreve en Michel Korzec twee jaargangen van ‘Margriet weet raad’. Daaruit bleek dat er voldoende stof was voor meer onderzoek. De toenmalige hoofdredacteur van Margriet, Hanny van den Horst, stelde hen voor om in opdracht van Margriet het onderzoek uit te breiden en er een boek over te schrijven. Aan de hand van de onderwerpen en de manier waarop de lezeressen in die veertig jaar advies kregen, ontstaat een boeiend beeld van de culturele omslag in Nederland tijdens de tweede helft van de vorige eeuw.

Hulpfunctie

De lange deadline was altijd een groot probleem bij de brievenrubriek. Vooral bij acute hulpvragen zoals abortus of mishandeling is een blad niet snel genoeg voor een tijdig antwoord. Margriet introduceerde daarom een Vertrouwenstelefoon en Libelle kreeg het Informatiecentrum. Beide bladen hadden een kaartenbak met adressen van hulpinstanties waar de lezers naar toe konden worden verwezen. Een soort ‘groene kaart’, een functie die door Google is overgenomen.Tegenwoordig hebben alleen de bladen voor jongeren nog een hulpfunctie. Jonge meiden lezen veilig in hun eigen kamer de tips van de seksuoloog in Fancy.
De brievenrubrieken hebben door de komst van internet een andere toon gekregen. Ze zijn niet meer de steun en toeverlaat voor veel lezers. Als je een probleem hebt, zoek je een passend forum. Toch zijn er nog genoeg bladen met een lezersrubriek. En nog steeds laten de brieven, mails en reacties van lezers zien wat de ziel van het blad is. Als je iets van bladen wilt weten, nooit overslaan dus, zo’n rubriek.

Marjan Huisman

Verder: *Mona *"Margreet weet raad"-onderzoek *Het forum als online brievenrubriek

Brievenrubrieken

Om het 40-jarig jubileum in 1978 kracht bij te zetten, liet Margriet onderzoek doen naar de brievenrubriek ‘Margriet weet raad’. In het rapport werd aan de hand van zowel de vragen als de antwoorden in de rubriek een beeld van de culturele veranderingen in Nederland geschetst. Daarmee werd tegelijkertijd de invloed van brievenrubrieken bewezen.