2002

Polemiek, pseudoniem en papieren soap

Columns zijn belangrijk voor een tijdschrift, omdat ze diepte geven aan de redactionele formule. Daarnaast hebben columns vaak een bindende functie: lezers zoeken eerst de columns op voordat ze aan de rest van het blad beginnen.
In een column heeft de auteur de luxe om op een vaste plek in elke editie weer te zeggen wat hij of zij wil. Hij of zij kan overal inspiratie uit putten: uit actueel nieuws, dagelijkse beslommeringen of uitspraken van publieke figuren. De mate waarin de column zich voegt binnen de rest van het blad of juist voor een polemiek zorgt, wisselt per auteur. Maar waar de column ook over gaat, de bedoeling van een column is het teweeg brengen van een reactie. Opiniërende columns, vaak in opiniebladen, geven een persoonlijk en scherp commentaar op de maatschappij en roepen tegengeluiden en discussie op. Voorbeelden van columnisten uit dit genre zijn de in 2004 doodgeschoten Theo van Gogh en Max Pam. Daarnaast zijn er de columns waarin de schrijver vertelt en commentaar geeft op dagelijkse, al dan niet persoonlijke, triviale zaken. Beroemde voorbeelden hiervan zijn Renate Rubinstein die onder de naam Tamar vanaf 1962 in Vrij Nederland publiceerde en Miep Racké-Noordijk die als Scheherazade vanaf 1951 tot 1994 in Libelle haar Cocktails schreef. Sommige auteurs beoefenden beide genres: Renate Dorrestein schreef onder eigen naam vanaf 1982 de meer beschouwende columns Korte Metten voor Opzij en onder het, geheime, pseudoniem Renée, persoonlijke columns voor Viva. In het toen nog flink verzuilde Nederland vond de redactie van Opzij het niet goed dat zij ook voor het minder radicale Viva schreef, zodat zij het pseudoniem koos.

BN’ers

Nog weer een ander genre zijn de columns die vertellen over het leven van een denkbeeldige vrouw. Goed beschouwd zijn dit papieren soaps. Mieke van Maerle in Flair en Anne Wil in Libelle zijn daarvan voorbeelden, evenals indertijd Agnes van Peter van Straaten in Vrij Nederland. En dan zijn er natuurlijk nog de columns van Bekende Nederlanders. Gerard Joling schreef een periode in Story, Saskia Noort hield de lezers van VT Wonen op de hoogte van haar verbouwing en Patty Brard legde haar ziel en zaligheid bloot in Weekend.
Inmiddels verschijnen columns ook op de daarbij behorende sites. Iedereen kan via een blog een persoonlijke column opzetten. Toch blijft er een groot verschil: echt goede columns zijn behalve inhoudelijk interessant en verrassend ook goed geschreven. En dat blijft een vak.

Margreet Hagdorn

Verder: *Fake of echt? De eerste columns *Theo van Gogh

Columns

In 2002 werd de Nederlandse Flair gelanceerd. De Nederlandse redactie twiijfelde geen moment over de column van Mieke van Maerle in de Belgische editie die al uit 1980 dateert. Die column moest mee. In elk tijdschrift zijn columns immers een vast ijkpunt voor de lezer. Ze zijn er in verschillende vormen, precies passend bij het type blad.