Kraamkamer 1867

Uit protest

Het later links gekleurde Vrij Nederland kwam voort uit het verzet in de Tweede Wereldoorlog, toen het een breed spectrum van lezers aansprak. De provobeweging met de Kabouters uitte zich in 1982 in Bluf!, een links blad dat zich op de harde kern van de kraakbeweging richtte. Bluf! heeft zes jaar bestaan en werd gevuld met onthullingen aan de hand van ondermeer politieke inbraken in archieven van ministeries.

Vanuit een rubriek

De populariteit van een rubriek binnen een tijdschrift kan aanleiding zijn voor een geheel nieuw tijdschrift met een eigen subdoelgroep. Vaak worden eerst voorzichtig extra katernen aan het moederblad toe gevoegd. Als die ‘aanslaan’ is er een basis voor een nieuw tijdschrift. Voorbeelden zijn VT Wonen, Kinderen, Tip Culinair. Opvallend zijn de initiatieven bij de vrouwenbladen om vanuit de bestaande formule een blad voor de ‘dochters van de lezeressen’ te maken. Zo werden ElleGirl (Hachette VDB Magazines) en Cosmogirl (van de TelegraafTijdschrfitenGroep,TTG) als teenglossy gelanceerd. Why als spin off van Psychologie Magazine, Beaugirl van Beau Monde en Sis van Opzij zijn alweer opgeheven.

Licenties

Een succesvolle uitgave uit het buitenland kan ook in Nederland slagen. Deze ontwikkeling startte in 1952, toen De Geïllustreerde Pers een licentie aanging met Disney om Donald Duck uit te geven. Het voortbouwen op een bestaande titel heeft als voordeel dat er veel minder marketingbudget nodig is en dat er redactionele bijdragen van de moederuitgave kunnen worden overgenomen. Voorbeelden zijn Elle, Marie Claire, Playboy, Autoweek, Men’s Health, Esquire en National Geographic. Ook zijn vanuit Nederland bladen ‘geëxporteerd’: Donald Duck naar Indonesië, Knip naar Iran en Story, Flair en Beau Monde naar België en Centraal-Europa.

Buikgevoel

Het meest tot de verbeelding spreken bladen die niet op basis van marktonderzoek worden uitgegeven, maar vooral op het ‘gevoel’ van een creatieve hoofdredacteur. Voorbeelden van de laatste jaren zijn Living (Rozemarijn de Witte), Happinez (Inez van Oord) (zie het hoofdstuk Body & Mind) en Quote (Jort Kelder).

Verenigingsbladen

Een vereniging kan ook dienen als kraamkamer voor een tijdschrift. Het abonnement is dan aan een lidmaatschap gekoppeld. De grootste in zijn soort is natuurlijk de Kampioen, met daarvan afgeleide ‘dochters’, uitgegeven door de ANWB. Ietwat anders ligt het bij de omroepbladen en bij de bladen die door sportbonden worden uitgegeven. Steeds vaker worden deze laatste sportbladen bij ‘echte’ uitgeverijen ondergebracht.

Special interest

Bij special interest-bladen ligt de bron van het idee erg voor de hand. . De grootste groei in tijdschriftenland zie je nu bij de hobbybladen, vooral omdat de technische ontwikkelingen in de drukkerijen kleinere oplagen rendabel maken.