1972

Op de bres voor economische zelfstandigheid

Of ze de wereld van de vrouw rooskleuriger willen maken, als voorlichter fungeren of een radicaal platform zijn, invloed op de doelgroep hebben de vrouwenbladen zeker. Met Opzij vooraan op de barricaden en Libelle en Margriet als ‘beste vriendin’ hebben ze een grote rol gespeeld bij de emancipatie van de vrouw.
Opzij nam die vrouw niet aan de hand. Integendeel, het blad was radicaal, provocatief en feministisch. Hedy d’Ancona en Wim Hora Adema richtten in 1972 Opzij op om de achterban van de vrouwenbeweging te bedienen. Feministen propageerden op een bewust provocerende manier de economische onafhankelijkheid van de vrouw. Ook verzetten ze zich tegen de seksuele onderdrukking door mannen en wilden ze het zogenoemde huisvrouwensyndroom doorbreken. Opzij heeft er mede toe bijgedragen dat de achterstand in ongelijkheid tussen vrouwen en mannen is ingelopen. Ook Viva kon provoceren, maar dit blad waakte ervoor zich te feministisch op te stellen.
Andere vrouwenbladen waren gericht op ‘de Nederlandse huisvrouw’. Juist niet door te choqueren,  maar door zich op te stellen als de beste vriendin van de lezeressen, bereikten bladen als Margriet, Libelle en Viva in die tijd de grote massa. In Margriet (sinds 1938) ging het niet alleen over breipatronen en recepten (hoewel Margriet heel Nederland in de jaren vijftig aan het koken bracht). Het blad sneed in de jaren zestig en zeventig van de voorbije eeuw maatschappelijke onderwerpen aan, zoals de pil, vrouwen en werk, legalisering van abortus, Blijf van mijn lijf-huizen en bracht de spraakmakende eigen enquête: ‘Sex in Nederland’ in de openbaarheid.
Hoeveel invloed Margriet en Libelle met name in de jaren zeventig hadden op de hele samenleving illustreert de introductie van de pil. Die liep in Nederland veel vlotter dan in ons omringende landen, omdat deze grote tijdschrifttitels het voorbehoedmiddel onder de enige miljoenen lezeressen propageerde.

Taakverdeling

Inmiddels is wel wat bevochten op het gebied van vrouwenemancipatie en zijn er nauwelijks meer taboes te doorbreken. Opzij heeft de radicale toon van zich afgeschud, maar besteedt nog steeds aandacht aan issues als de eerlijke taakverdeling tussen mannen en vrouwen (is nog nauwelijks iets van terecht gekomen, vindt onder anderen Hedy d’Ancona), financiële zelfstandigheid van vrouwen, en politiek maatschappelijke onderwerpen als islam en feminisme. Daarnaast bespreken de meeste vrouwenbladen de meer psychologische onderwerpen: van vader-dochter relaties tot de combinatie van carrière en kinderen, maar ook overspel.

Viveka van de Vliet

Verder: *Met dweilen en mattenkloppers(Dolle Mina) *De eerste feministische golf

Emancipatie

De lancering van Opzij kenmerkt een nieuw tijdperk voor de rol van tijdschriften in de emancipatie van de vrouw. Vervulden Margriet en Libelle vooral de rol van beste vriendin, Opzij nam de vrouw mee de barricaden op. Opnieuw werd de invloed van vrouwenbladen op de doelgroep bevestigd.