1982

Het bewaken van de redactionele formule

Het begrip format staat binnen het tijdschriftenvak voor de bladformule. Niet alleen de inhoud, maar ook het formaat, het coverbeleid, de papiersoort, de verhouding beeld-tekst, het bladritme, de woordkeus en zelfs het soort verhalen en het genre advertenties kunnen een onderdeel van het bladformat zijn. De titels Cosmopolitan, Donald Duck, Marie Claire, Glamour, Playboy, Elle, National Geographic, Grazia en Red, hebben allemaal een strikt format. Cosmopolitan mag je wel als een licentieblad uitgeven, maar dan alleen volgens de soms uitputtend beschreven voorwaarden.

Internationaal

Het voordeel van een format is dat je weet wat je krijgt. Dat geldt voor de lezers en dat geldt ook voor de adverteerders. De kunst van de bladenmaker is om zijn of haar blad, ondanks het format niet saai te laten worden. Bij Cosmopolitan bijvoorbeeld gelden internationaal strikte regels voor het coverbeleid: geen close-up van het model, grote tekst links en zeker acht andere coverteksten.Bij Playboy is streng internationaal toezicht op de beeldkeus: veel naakt – natuurlijk – maar beschaafd naakt. Ook aan de centerfold in het blad valt niet te tornen, het is een heilig onderdeel van het format. Een à twee keer per jaar komt de ‘international editor’ van Playboy of Cosmopolitan langs bij de Nederlandse redactie. Er was een tijd dat Marie Claire maandelijks de conceptcover in Parijs moest overleggen.

Innovatie

Bij licentiebladen met een strikt format moeten formaatwijzigingen en zelfs papiersoortwijzigingen worden overlegd. Dit kan tot heftige discussies leiden. De logo’s van de typische formatbladen zijn niet voor niets al tientallen jaren hetzelfde. Innovatie en format leven bij deze titels dan ook op gespannen voet, zeker als er een creatieve bladenmaker aan het roer staat. Maar het voordeel is: het biedt duidelijkheid en helderheid in een overvol steeds maar wisselend tijdschriftenlandschap.

Rob van Vuure

Verder: *Het redactionele proces *De deadline *Afkeuren

Het format

Met de introductie van Cosmopolitan in Nederland kreeg de Nederlandse tijdschriftenwereld voor het eerst, na Donald Duck, met een strikt format –bladformule – te maken. Het redactionele proces kreeg er een stap bij: het bewaken van de formule.