Het format 1982

Het redactionele proces

Elke redactie bij elke uitgeverij, of het nou om een opinieblad of een glossy gaat, werkt min of meer volgens dit proces. Brainstorm. De ideeën worden getoetst aan de doelgroep en er worden passende invalshoeken en beeldideëen bedacht (zie Doelgroepen en Invalshoeken). Op basis van de brainstorm maken de chefs van de deelredacties een planning voor een aantal nummers. Bladen die afhankelijk zijn van de actualiteit plannen niet vooruit en werken meer ad hoc. De hoofdredacteur voegt al deze deelplanningen samen en ‘componeert’zo nummer voor nummer het blad, afwegend of de mix goed is, er geschikte coveronderwerpen bij zitten en of dit nummer de lezer gaat raken. Hierbij wordt ook het format, de bladformule bewaakt. Voor sommige licentiebladen, zoals Playboy en Cosmopolitan, gelden extra strikte regels. Als de planning definitief is, briefen de chefs de redacteuren en freelancers. Vervolgens begint de productie. Stukken worden geschreven en producties gefotografeerd. Nadat de chef de geschreven stukken en de gefotografeerde producties heeft ontvangen, gecontroleerd en goedgekeurd gaan tekst en foto’s naar de eindredactie. Soms wordt een stuk of reportage afgekeurd en moet het over. De eindredactie bewaakt de toon van het blad en zorgt voor een consistent taalgebruik. Het zijn de onmisbare waakhonden van de redacties en in veel gevallen ook de spinnen in het redactieweb. De eindredacteuren maken de koppen en intro’s bij elk artikel en zorgen dat een tekst goed loopt en er geen fouten in staan. Een kop, intro en de vormgeving kunnen de invalshoek van een onderwerp versterken maar ook compleet veranderen. Als de eindredactie klaar is, gaat de vormgeving aan de slag. Passend bij het onderwerp en de stijl van het blad worden de pagina’s opgemaakt. De artdirector geeft bij belangrijke bladbepalende producties in veel gevallen al van te voren aan hoe hij of zij de layout voor zich ziet. Nadat de layouts zijn gemaakt worden ze grondig nagekekeken door de eindredactie of de hoofdredacteur. De laatste fouten worden eruit gehaald en dan zijn de pagina’s klaar. Het blad kan naar de drukker.

Deadline

Werken bij een tijdschrift betekent een constant bewustzijn van de deadline. Om op de juiste datum bij de lezers zijn, moet het blad op een bepaald moment gedrukt worden. De planning van drukkers staat vanwege de enorme opstartkosten lang van tevoren vast; te laat aanleveren kost onmiddelijk geld. Om die reden zijn de meeste redacties strak georganiseerd. Bij weekbladen is dat meestal een lineair proces. Op een goed moment wordt alles voor een bepaald nummer ingeleverd bij de chefs, een week later gaat het naar de eindredactie en weer een week later naar de vormgeving. Bij maandbladen werken redacteuren vaak aan meer nummers tegelijk. Actuele- en gossipbladen werken veel korter op de deadline, dat redactieproces gaat veel sneller. Binnnen een week wordt het hele proces doorlopen.

Afkeuren

Als een artikel of productie is mislukt of niet goed genoeg is, wordt het afgekeurd. Een vervelende kwestie want in de regel heeft de maker er wel zijn best op gedaan. Het kost ook altijd geld, het verhaal of de foto’s moeten opnieuw worden gemaak of aangevuld. Bovendien brengt het de deadline in gevaar. In dergelijke situaties wordt nog wel eens gewisseld met een productie uit een ander nummer die wel klaar is. Niet ideaal want dit soort ingrepen tast altijd de optimale mix in een nummer aan.

[MH]